تابلو توزیع برق یکی از اجزای اصلی و حیاتی در سیستمهای برقرسانی است که وظیفه تقسیم، کنترل و مدیریت جریان برق بین مصرفکنندگان مختلف را بر عهده دارد. این تابلوها در محیطهای صنعتی، تجاری و مسکونی مورد استفاده قرار میگیرند و نقش مهمی در ایمنی، پایداری و بهرهوری شبکه برق ایفا میکنند. در این مقاله، به بررسی کامل تابلو توزیع برق، ساختار، اجزا و کاربردهای آن میپردازیم.
تعریف و ساختار تابلو توزیع برق
تابلو توزیع برق یک واحد کنترلی مرکزی است که انرژی الکتریکی را از شبکه یا منبع تغذیه دریافت کرده و آن را به مدارها و نقاط مصرف مختلف منتقل میکند. این تابلوها بر اساس سطح ولتاژ، میزان مصرف و نوع کاربری به انواع مختلفی مانند تابلو توزیع اصلی، تابلو توزیع فرعی و تابلوهای کنترلی تقسیم میشوند.
ساختار تابلو توزیع شامل مجموعهای از اجزای الکتریکی و حفاظتی است که هرکدام نقش مشخصی در عملکرد ایمن و پایدار سیستم دارند.
ورودی برق
بخش ورودی تابلو شامل کابلهای تغذیه و کلید یا قطعکننده اصلی است که برق را از شبکه یا منبع تولید وارد تابلو میکند. این قسمت بهعنوان اولین سطح حفاظت در برابر اضافهجریان و اتصال کوتاه عمل میکند.
قطعکنندهها و سوئیچها
قطعکنندهها و سوئیچها وظیفه کنترل و توزیع برق به مدارهای مختلف را بر عهده دارند. این تجهیزات میتوانند بهصورت دستی یا خودکار عمل کرده و در صورت بروز خطا، مدار معیوب را بهسرعت از شبکه جدا کنند.
شینهها و باسبارها
شینهها و باسبارها برای انتقال جریان الکتریکی به مدارهای خروجی استفاده میشوند. این اجزا از مواد رسانای با کیفیت بالا ساخته شدهاند و توانایی عبور جریانهای بالا را بدون افت محسوس دارند.
محافظهای مدار
تابلو توزیع به انواع تجهیزات حفاظتی مانند فیوزها، رلهها و کلیدهای محافظ جان (RCD) مجهز است که از تجهیزات و مصرفکنندگان در برابر خطراتی مانند اتصال کوتاه، اضافهبار و نشتی جریان محافظت میکنند.
کنترلرها و سیستمهای مانیتورینگ
در تابلوهای توزیع پیشرفته، کنترلرها و سیستمهای مانیتورینگ برای نظارت لحظهای بر وضعیت شبکه برق استفاده میشوند. این سیستمها امکان پایش پارامترهای الکتریکی، تشخیص خطا و افزایش ایمنی و کارایی سیستم را فراهم میکنند.
